Logo Utrecht University

Philosophy of the Arts

Technical

Dictatoriale Websites

Dit blog bij voorbeeld presenteert gewoon wat krenten uit mijn pap — wie dat leuk vindt leest door en, als men iets bepaalds zoekt, kijkt men naar de rubrieken of gebruikt men de zoekmachine. Wat zei ik ook alweer ooit over televisie? Zoek en lees.

Maar er zijn websites die voor hun gebruikers bedoeld zijn — die zijn daar de afnemers, consumenten van. Daarvan zie ik twee typen. Vergelijk het met een winkelstraat, twee typen.

Twee typen

1. In St. Petersburg is alles te koop, maar het is niet gezegd dat je het kunt vinden door rond te lopen en om je heen te kijken. Integendeel, vanaf het straatniveau zie je slechts gebouwen zonder reclame-uitingen of naambordjes. Loop je een gebouw in, door wat gangen en wat trappen op dan kun je ineens in een zeer uitgebreide groentenmarkt staan, of in een prachtig museum of supermarkt.

In zo’n context heb je een probleem wanneer je iets heel specifieks zoekt, bij voorbeeld groenten of kunst. De enige manier om dat te vinden is door het vooraf reeds te weten. Maar hoe kom je aan die kennis? Vraagbaken, instanties, boeken, mensen vragen?

Dus, je loopt rond, bedenkt dat je een bloemkool wilt hebben, en moet dan op je schreden terugkeren, naar instantie, boek of mens die je kunnen vertellen waar je die kunt halen.

2. In Utrecht loop je in de binnenstad en zie je aan de panden waar je langsloopt waar je wat kunt kopen. Het gros van wat je wilt aanschaffen is vindbaar door rond te lopen en om je heen te kijken.

Met enig gevoel voor drama kun je het eerste type winkelstraat dictatoriaal noemen (omdat externe instanties beslissen over wat individuen mogen weten of doen) en het tweede open en democratisch.

Websites

Deze twee typen vind je ook op internet. Ik ga geen adressen geven, maar er zijn websites waar je alsmaar om je heen kijkt en hoewel je voelt dat je “in de buurt” bent, geraak je toch niet verder, kom je niet aan op de preciese plaats die je zoekt. In plaats daarvan word je geacht een menu te volgen dat evenwel niet in jouw preciese zoekvraag geïnteresseerd is, maar jou de structuur wil laten volgen.

Het gevolg daarvan kan zijn dat je na vier keer klikken weer op je beginpagina terugbent (maar dat kan ook na een wilde zoektocht na acht keer klikken alsnog gebeuren).